Wat gebeurt er meestal op kerstavond? Iemand deelt pakjes uit, iedereen scheurt open, binnen tien minuten ligt de kamer vol papier en niemand weet nog wie wat gegeven heeft. Leuk, maar het gaat snel. Het mooiste moment, dat van de verrassing, duurt maar een seconde.
Raad het Cadeau draait dat om. Eerst wordt er geraden, dan pas uitgepakt. Dit is hoe het werkt, zodat je het zelf kan spelen, met of zonder onze kit.
Het idee in één zin
Elk cadeau krijgt een eigen inpakstijl per ontvanger en een raadseltag in plaats van een naam. Aan tafel raadt iedereen eerst van wie het pakje is, of wat erin zit, en pas daarna mag het open.
Wat je nodig hebt
- Cadeautjes, ingepakt in een stijl per persoon (zie hieronder).
- Kaartjes of tags met een raadsel.
- Een pen en een blad om punten bij te houden.
- Tussen vijf en twaalf spelers is ideaal, maar het werkt ook met twee.
De voorbereiding
Stap 1: geef iedereen een stijl
Kies voor elke persoon een eigen inpakstijl: gestippeld, gestreept, geruit, schuine lijnen, een kruislint. Zorg dat alle cadeautjes voor één persoon in dezelfde stijl komen, ook als ze van verschillende mensen komen. Je kan dat doen met kleur, met papier of met een lintje. Het hoeft niet duur of mooi te zijn, het moet herkenbaar zijn.
Stap 2: schrijf een raadsel per cadeau
Schrijf op elk kaartje een raadsel over de ontvanger of over wat er in het pakje zit. Een paar voorbeelden:
- "Ik drink mijn koffie altijd koud en val als eerste in slaap in de zetel. Wie ben ik?"
- "Dit pakje zit vol kabels, maar het is geen computer. Wat zit erin?"
- "Ik kan niet zonder mijn fiets en ik ben altijd te laat. Voor wie is dit?"
Hou de raadsels vriendelijk. Een lichte grap of een herkenbaar detail is goed, iets wat iemand pijnlijk raakt niet.
Stap 3: leg alles klaar
Leg de pakjes onder de boom of op tafel, met het kaartje er zichtbaar op. Zet een lege scorekaart klaar.
Zo speel je het
- Iemand (de oudste, de jongste, of wie het wil) leest het eerste raadsel voor.
- Iedereen mag raden voor wie het pakje is, of wat erin zit.
- Wie juist raadt, krijgt een punt. Wie zowel de ontvanger als de inhoud raadt, krijgt twee.
- De ontvanger pakt uit.
- De volgende leest een nieuw raadsel voor.
- Op het einde telt iedereen de punten.
Wie wint? Dat bepaal je zelf. Een idee: de winnaar mag de eerste keuze maken bij het dessert, of kiest het volgende spelletje van de avond.
Varianten
Voor kleine kinderen
Laat kinderen niet raden op tekst, maar op beeld. Teken per persoon een symbool (een ster, een hart, een boom) en laat de kinderen het symbool op het pakje matchen met het symbool op de tag. Dat werkt al vanaf kleuterleeftijd.
Voor grootouders en volwassenen
Maak raadsels met een knipoog naar herinneringen. Een raadsel over een vakantie, een anekdote die iedereen kent, een fout die jaren geleden gebeurde. Het gaat niet om de moeilijkheid, maar om het herkennen.
Met lootjes
Heb je lootjes getrokken? Schrijf dan het raadsel over de persoon die je getrokken hebt en leg het cadeautje onder de boom zonder naam. Iedereen raadt wie van wie is. Dat is leuk omdat je ook moet raden wie het cadeau gegeven heeft.
Kort of lang
Kort: één ronde, alleen raden voor wie het is. Lang: twee rondes, eerst de ontvanger en dan de inhoud. Voor een avond met jonge kinderen houd je het best kort, voor een lange tafel met volwassenen mag er meer in.
Wat als iemand het meteen weet?
Dat gebeurt. In dat geval mag de persoon die het weet, het niet zeggen en wordt hij of zij de "stille raadgever": hij mag helpen met een hint, maar niet het antwoord geven. Of je wisselt de raadsels onderling zodat niemand zijn eigen raadsel kent.
Is dit nieuw?
Nee. Gidsen voor raadsels, speurtochten en spelletjes rond het uitpakken van cadeautjes bestaan al, en ook losse printbare tags en inpakpapier kan je vinden. Wat wij proberen, is al die stukjes samen te laten werken: een inpakstijl die bij iemand past, een raadseltag die erbij hoort, regels die in vijf minuten uitleg klaar zijn en alles in het Nederlands zoals we het hier in Vlaanderen zeggen.
Dit kan helpen
Heb je geen tijd om alles zelf te maken? [[BRAND]] heeft Raad het Cadeau: een printbare kit met inpakontwerpen, raadseltags, spelregels en een scorekaart. Je print, plakt en speelt. Je vindt de kit op [link naar de kit]. <!-- CONFIRM: kit bestaat en inhoud klopt -->
Maar het spel zelf is gratis. Pak een pen, een paar kaartjes en een stapel cadeautjes, en je kan vanavond nog beginnen.